Yabancı Firmalar Türkiye'de Fuar Standı İçin KDV Öder mi?

Fuar standı KDV sorusunun kısa cevabı:

Fuar Türkiye'deyse: faturaya Türk KDV'si eklemek zorundayız. Oran şu an %20. Kural her ülkeden her müşteri için aynıdır. Örnek: şirketiniz Çin'de, Türkiye'de ofisiniz yok, standınız İstanbul'daki bir fuarda kuruluyor. Faturanızda yine %20 Türk KDV'si vardır.

Fuar Türkiye dışındaysa: Türk KDV'si eklemeyiz. Örnek: standınızı Dubai veya Frankfurt'taki bir fuarda kuruyoruz. Faturada Türk KDV'si yoktur.

Her şeyi belirleyen tek soru: stand hangi ülkede kuruluyor? Şirketinizin ülkesi KDV'yi değiştirmez. Ödemeyi gönderdiğiniz banka değiştirmez. Para birimi (euro ya da dolar) değiştirmez. Yalnızca fuarın yeri değiştirir.

"Türkiye'de Şirketimiz Yok, Bize KDV'siz Fatura Kesebilirsiniz"

Yabancı katılımcılarla birkaç sezon çalışan herkes bu cümlenin geleceğini bilir. Genellikle ilk teklifin hemen ardından gelir; bazen kibarca, bazen bir şart olarak. Müşterinin Türkiye'de tüzel kişiliği yok, Türk vergi numarası yok, ödemeyi Almanya'dan, Dubai'den ya da Singapur'dan yapıyor. Buradan da Türk stand firmasının projeyi %0 KDV ile faturalayabileceği sonucuna varıyor.

Mantık kulağa doğru geliyor. Sınır ötesi iş, yabancı alıcı, yerel varlık yok: pek çok ülkede bu üçlü gerçekten sıfır oranlı faturaya işaret eder. Ancak Türk KDV'si müşterinin kim olduğunu sormaz. İşin nerede yapıldığını sorar.

Aynı soru Türkiye tarafında da dolaşıyor. Yabancı merkezine bu konuyu anlatmak zorunda kalan Türkiye ofisi çalışanları da soruyor, yurt dışı fuar için aldığı teklifte Türk KDV'si olup olmayacağını merak eden Türk firmaları da. Cevap hepsi için aynı yerden çıkıyor.

Kanun Fuar Standı KDV'sini Neye Bağlıyor

3065 sayılı KDV Kanunu bu konuda nettir. Madde 1, Türkiye'de yapılan ticari teslim ve hizmetleri KDV'ye tabi tutar. Madde 6 ise bir hizmet için "Türkiye'de yapılma"nın ne anlama geldiğini tanımlar: hizmet Türkiye'de ifa edilir ya da hizmetten Türkiye'de faydalanılır. Bu testin hiçbir yerinde müşterinin uyruğu, vergi mukimliği, sözleşme dili veya ödeme para birimi geçmez. Bu ayrıntılar hesaba hiç girmez.

Şimdi bir fuar standını bu testten geçirelim. Stand İstanbul'daki bir salon için tasarlanır, kendi atölyemizde üretilir, tırla mekana taşınır, Türkiye'deki bir fuar salonuna kurulur ve fuar günleri boyunca orada kullanılır. Türkiye'de ifa edilmiş. Faydası Türkiye'de kullanılmış. Dolayısıyla fatura genel oranla, bugün için %20 KDV taşır ve kanun bunu her müşteriye uygulamamızı zorunlu kılar: Alman, BAE'li, Amerikalı ya da Türk.

Dört Senaryo, Tek Kural

İlk iki satırı bir daha okuyun. Müşteri sütunu değişiyor, KDV sütunu değişmiyor. O rakamı yalnızca fuarın yeri oynatır.

İstanbul'daki Bir Proje İçin Neden %0 Fatura İmzalayamıyoruz

Bazı müşteriler açıklamayı hemen kabul eder. Bazıları ise bunu bir pazarlık pozisyonu sanır. O yüzden mekanizmayı açıkça anlatalım: KDV bizim gelirimiz değildir. Faturada tahsil ederiz, KDV beyannamesiyle vergi dairesine öderiz. İstanbul projenizi %0 ile faturalamak bizden bir indirim olmaz; eksik beyan edilmiş vergi olur. Vergi incelemesinde bu er geç ortaya çıkar; tarhiyat, ceza ve faiz de stand firmasına kalır.

Yıllar içinde faturayı yurt dışındaki bir kardeş şirket üzerinden kesmemiz, projenin tamamını "tasarım hizmeti" diye yeniden adlandırmamız, sözleşmeyi yaratıcı parçalara bölmemiz istendi. Stand yine Tüyap'ta bir salonda duruyordu. Bunların hiçbiri işin nerede yapıldığını değiştirmez; kanunun ölçtüğü tek şey de budur. Başka bir stand firması Türkiye'deki bir fuar için size %0 fatura teklif ediyorsa, hangi istisnayı uyguladığını sorun. Bu senaryo için böyle bir istisna yok.

Yurt dışındaki merkezinize bunu anlatmak size düşüyorsa, yukarıdaki tabloyu olduğu gibi iletin.

%0 Gerçek Olduğunda: Türkiye Dışında Kurulan Standlar

Yabancı müşterilerin aklındaki KDV'siz fatura gerçekten var. Türkiye dışında teslim edilen projelere aittir. Standınızı yurt dışındaki bir fuarda kurduğumuzda iş Türkiye dışında yapılıp orada kullanıldığı için aynı kanun gereği fatura Türk KDV'si taşımaz.

Uygulamada tek bir müşteri aynı sezonda bizden iki farklı fatura alabilir. İstanbul fuarınız: %20 KDV satırı. Frankfurt veya Dubai fuarınız: Türk KDV'si yok. Aynı müşteri, aynı stand firması, farklı proje yerleri. Bunda tutarsız bir şey yok; kural tam yazıldığı gibi işliyor.

Türk firmaları için de kural aynıdır. Milano'daki fuara bizden stand alan bir İstanbul firması, faturasında Türk KDV'si görmez.

KDV Satırını Bütçelemek

Pratik tarafı basit. Tekliflerimiz euro olarak ve KDV hariç hazırlanır; KDV tutarı ayrı bir satırda gösterilir, böylece imza atmadan önce tam toplamı görürsünüz. Türkiye'deki bir fuar için stand bütçesini teklif artı %20 olarak planlayın. Türkiye dışındaki bir fuar için teklifteki toplam, ödeyeceğiniz tutarın kendisidir.

Teklifi yurt dışındaki merkezinize iletirken bu iki satırı ayrı ayrı gösterin. Onaylanan tutarın neden teklif rakamından yüksek olduğu sorusu böylece baştan cevaplanmış olur ve ödeme aşamasında kimse şaşırmaz.

Projenin boyutunu hâlâ netleştiriyorsanız metrekare aralıklarımızı açıkça yayımlıyoruz: İstanbul'da fuar standı fiyatları. O rakamlar da KDV hariçtir; bu sektörde ciddi tekliflerin hepsi böyle hazırlanır.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye'de tüzel kişiliğimiz yok. Standımızı KDV'siz faturalayabilir misiniz?

Stand Türkiye'deki bir fuarda kuruluyorsa hayır. Müşterimiz nerede kurulu olursa olsun fatura %20 Türk KDV'si taşır. Aklınızdaki sıfır oran Türkiye dışında teslim edilen işler içindir; yabancı bir müşteri için Türkiye içinde teslim edilen işler için değil.

Ödemeyi yurt dışından, euro ile yapıyoruz. KDV değişir mi?

Hayır. Ödeme para birimi, ödeyen bankanın ülkesi ve faturadaki adres Türk KDV'sini etkilemez. Kanun hizmetin nerede yapıldığına ve nerede kullanıldığına bakar; Türkiye'deki bir fuar standı için iki cevap da Türkiye'dir.

Türkiye dışında kurduğunuz standlarda Türk KDV'si alıyor musunuz?

Hayır. Yurt dışındaki bir fuarda teslim ettiğimiz stand, iş Türkiye dışında yapılıp orada kullanıldığı için Türk KDV'si olmadan faturalanır. Fuarın yapıldığı ülkede yerel bir vergi doğup doğmadığı o ülkenin kurallarına ve oradaki yapınıza bağlıdır; belirli bir etkinlik için ayrıntıyı mali müşaviriniz netleştirebilir.

Verdiğiniz fiyatlara KDV dahil mi?

Tekliflerimiz euro cinsindendir ve KDV hariçtir. KDV satırı hem teklifte hem faturada ayrı hesaplanıp gösterilir; onay vermeden önce ödeyeceğiniz toplamı görürsünüz.

Başka bir firma İstanbul'daki fuar için %0 KDV teklif etti. Siz neden yapamıyorsunuz?

Çünkü Türkiye'deki bir fuarda kurulan standı hiçbir istisna kapsamıyor, müşteri kim olursa olsun. O şekilde kesilen fatura daha akıllı bir yapı değil, eksik vergidir ve sorunu genellikle sonradan, en uygunsuz anda çıkar. Tasarımda, malzemede ve gerçek maliyetlerde sıkı pazarlık ederiz. KDV satırını biz belirlemiyoruz, kanun belirliyor.

KDV Satırı Baştan Yazılmış Bir Teklif

Fuarı, şehri ve metrekareyi söyleyin. KDV satırı önceden hesaplanmış, kalem kalem bir euro teklif ve 3D tasarım alırsınız; onayladığınız rakam ödeyeceğiniz rakam olur: stand tasarımı ve teklif isteyin.